2030 नंतर गाड्यांमध्ये अनिवार्य होणार 'एईबीएस' सिस्टीम

रस्त्यावर चालणाऱ्या अनेक गाड्यांमध्ये अशा अनेक दुर्दैवी दुर्घटना घडतात जेव्हा चालकाकडे कोणतीही तातडीची कृती करण्यासाठी पुरेसा वेळ उरत नाही. अचानक समोर चालणारी कार वेगाने ब्रेक लावणे, रस्त्यात अचानक एखादा अडथळा निर्माण होणे किंवा ट्रॅफिक अचानक थांबणे यांसारख्या प्रसंगी काही सेकंदांचा उशीरसुद्धा अत्यंत गंभीर अपघाताला आमंत्रण देऊ शकतो. याच समस्येवर मात करण्यासाठी आणि अपघातांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आता देशातील सर्व गाड्यांमध्ये ॲडव्हान्स्ड इमर्जन्सी ब्रेकिंग सिस्टीम म्हणजेच एईबीएस अनिवार्य करण्याची तयारी सुरू करण्यात आली आहे.

रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने एकोणीस ऑक्टोबर दोन हजार सव्वीस रोजी जाहीर केलेल्या एका नवीन मसुदा अधिसूचनेमध्ये असा प्रस्ताव मांडला आहे की येत्या एक ऑक्टोबर दोन हजार तीसपासून सर्व नवीन एम वन मॉडेलच्या कारमध्ये एईबीएस अनिवार्य करण्यात यावे. त्यानंतर एक ऑक्टोबर दोन हजार बत्तीसनंतर उत्पादनात असलेल्या सर्व एम वन मॉडेलच्या गाड्यांमध्ये देखील ही प्रणाली अत्यंत आवश्यक असणार आहे. एम वन या विशेष श्रेणीमध्ये चालकाशिवाय जास्तीत जास्त आठ प्रवाशांची क्षमता असलेल्या प्रवासी कारचा समावेश केला जातो.

ही एईबीएस प्रणाली रस्त्यावरील कारच्या समोरील परिस्थितीवर सतत बारीक लक्ष ठेवण्याचे काम करते. यासाठी वाहनात बसवलेले कॅमेरे, रडार किंवा या दोन्ही आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. ही प्रणाली समोरील वाहन किंवा संभाव्य अडथळ्याचे अंतर आणि कारचा वेग यांसारख्या बाबींचे अचूक मोजमाप करते. समजा एखादी कार साठ किलोमीटर प्रति तास या वेगाने धावत असताना अचानक समोरील वाहन कसलाही इशारा न देता अचानक ब्रेक मारते, तेव्हा ही प्रणाली या परिस्थितीचे विश्लेषण करून दोन्ही गाड्यांमध्ये टक्कर होण्याचा धोका किती आहे याचा अंदाज लावते. जर हा धोका सामान्य स्वरूपाचा असेल तर प्रणाली केवळ परिस्थितीवर लक्ष ठेवून राहते, परंतु जसा टक्कर होण्याची शक्यता वाढू लागते तसा चालकाला तात्काळ सावध करण्यासाठी एक इशारा दिला जातो, ज्यामुळे चालक क्षणात सतर्क होतो. हीच या एईबीएस सिस्टीमची सर्वात महत्त्वाची आणि निर्णायक भूमिका मानली जाते. जर यंत्रणेला टक्कर होण्याचा तीव्र धोका जाणवला आणि चालकाने या इशाऱ्यानंतरही योग्य ती कृती वेळेत केली नाही, तर एईबीएस प्रणाली स्वतःहून कारचे ब्रेक लावण्याचे कार्य सुरू करते. याचा सरळ अर्थ असा होतो की परिस्थिती अनुकूल असल्यास ही प्रणाली टक्कर पूर्णपणे रोखण्यास मोठी मदत करते आणि जर टक्कर टाळणे शक्य नसेल तर कारचा वेग मोठ्या प्रमाणावर कमी करून अपघाताची तीव्रता आणि धोका लक्षणीयरीत्या घटवते.

स्रोत: तरुण भारत — मूळ बातमी वाचा.