नसीरुद्दीन शाह यांच्या विधानाने खळबळ

ज्येष्ठ अभिनेते नसीरुद्दीन शाह आपल्या स्पष्ट आणि परखड वक्तव्यांमुळे पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. दिल्लीतील जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठात सुरू असलेल्या विद्यार्थी आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी सोशल मीडियावर एक व्हिडीओ शेअर करत केंद्र सरकारच्या धोरणांवर जोरदार टीका केली. ‘मी अभिमानाने सांगतो की, मी दिमागी नक्षल आहे,’ असे ठाम विधान करत त्यांनी सरकारच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले. देशातील तरुणांचा आत्मविश्वास खच्ची करणे, शैक्षणिक संस्थांना कमकुवत करणे आणि लोकशाहीसमोर आव्हाने निर्माण करणे, हे किती काळ सुरू राहणार, असा सवालही त्यांनी उपस्थित केला. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे मनोरंजन क्षेत्रासह राजकीय वर्तुळातही चर्चेला उधाण आले आहे.

नसीरुद्दीन शाह यांनी फेसबुकवर प्रसारित केलेल्या व्हिडीओमध्ये सत्ताधाऱ्यांकडून टीका करणाऱ्यांना दिल्या जाणाऱ्या विशेषणांवरही भाष्य केले. “मी अभिमानाने सांगतो की, मी दिमागी नक्षल आहे. माझ्यासारख्या लोकांना चौकीदाराने देशविरोधी, ‘टुकडे-टुकडे गँग’ आणि आणखी कोणकोणती विशेषणं दिली आहेत, माहीत नाही,” असे ते म्हणाले. सरकार आणि त्याच्या आसपासच्या लोकांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करताना त्यांनी विद्यार्थ्यांचा आवाज दाबण्याच्या कथित प्रयत्नांबद्दल नाराजी व्यक्त केली. देशातील तरुणांचे मनोबल खच्ची करण्यासाठी, शिक्षणसंस्थांचे नुकसान करण्यासाठी आणि लोकशाहीला धोक्यात आणण्यासाठी आणखी किती प्रयत्न केले जाणार, असा सवाल त्यांनी केला.

या व्हिडीओमध्ये शाह यांनी जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ (जेएनयू), कोलकात्यातील सत्यजित रे फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट (एसआरएफटीआय) आणि जामिया मिलिया इस्लामिया या शैक्षणिक संस्थांचा विशेष उल्लेख केला. आधी जेएनयू, त्यानंतर सत्यजित रे फिल्म इन्स्टिट्यूट आणि आता जामियातील विद्यार्थ्यांसोबत घडत असलेल्या घटनांकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही, असे त्यांनी म्हटले. विद्यार्थ्यांवर झालेल्या कथित अन्यायाची नोंद घेतली जाईल आणि या घटना विस्मरणात जाणार नाहीत, असा इशाराही त्यांनी दिला. याच वेळी त्यांनी भाजपच्या आयटी सेलवर टीका करत सत्ताधारी पक्षाच्या प्रचारयंत्रणेवरही निशाणा साधला.

दरम्यान, जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांचे आंदोलन विद्यार्थी संघाच्या निवडणुका पुन्हा सुरू करण्याच्या मागणीवरून सुरू झाले आहे. जवळपास दोन दशकांपासून विद्यापीठात विद्यार्थी संघाच्या निवडणुका झालेल्या नसल्याने विद्यार्थ्यांनी आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारला असून, काही विद्यार्थ्यांनी उपोषणही सुरू केले आहे. निवडणुका पुन्हा घेण्याबरोबरच विद्यार्थ्यांवर करण्यात आलेली शिस्तभंगाची कारवाई मागे घ्यावी आणि विद्यापीठ प्रशासनातील काही अधिकाऱ्यांना त्यांच्या पदांवरून हटवावे, अशा मागण्याही आंदोलनकर्त्यांनी केल्या आहेत.

या आंदोलनामुळे विद्यापीठ परिसरातील वातावरण तणावपूर्ण बनले होते. आंदोलनादरम्यान पोलिसांकडून कारवाई करण्यात आल्याचा आरोप विद्यार्थ्यांनी केला आहे. दुसरीकडे, आंदोलन आणि परिसरातील परिस्थितीबाबत विद्यापीठ प्रशासनानेही आपली भूमिका मांडली आहे. विद्यार्थी संघाच्या निवडणुका, शिस्तभंगाची कारवाई आणि प्रशासनातील अधिकाऱ्यांच्या भूमिकेवरून निर्माण झालेला हा वाद सध्या चर्चेचा विषय ठरला आहे.

नसीरुद्दीन शाह यांनी व्हिडीओच्या अखेरीस आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना पाठिंबा दर्शवला. तरुणांचा आत्मविश्वास मोडून काढणे शक्य होणार नाही, शैक्षणिक संस्था सहजपणे नष्ट करता येणार नाहीत आणि लोकशाहीही इतक्या सहजपणे संपवता येणार नाही, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांवर आवाज उठवताना त्यांनी सरकारच्या धोरणांवर केलेली टीका आणि ‘दिमागी नक्षल’ या शब्दाचा अभिमानाने केलेला उल्लेख यामुळे त्यांच्या वक्तव्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

स्रोत: तरुण भारत — मूळ बातमी वाचा.